Bu bölümde PD tedavisiyle ilgili sık sorulan bazı soruların cevaplarını bulabilecek ve temel bilgiler edinebileceksiniz. Ancak, tedavinizde yapmak istediğiniz değişiklikleri önceden doktorunuza danışıp onay almanız gerekmektedir.
1. Peritoniti nasıl tespit edebilirim?
2. Çıkış yeri enfeksiyonunu nasıl tespit edebilirim?
3. Değişim programını erteleyebilir miyim?
4. Beslenme alışkanlıklarımı değiştirmeli miyim?
5. Yiyeceklerimdeki potasyumu nasıl azaltabilirim?
6. PD'ye başladıktan sonra iştahım neden azaldı?
7. Dolum nedir?
8. Bekleme süresi nedir?
9. Boşaltım nedir?
10. Ultrafiltrasyon nedir?
11. Vücut ağırlığımı nasıl ölçmeliyim?
12. Drenaj hacmim yazın neden daha az oluyor?
13. Drenaj neden sarımtırak bir renktedir?
14. Periton diyalizi yaparken transplantasyon olabilir miyim?
15. Tatilimi yaptığım bir zamanda transplantasyon için aranırsam ne yapmalıyım?
16. Hamile kalırsam, periton diyalizine devam edebilir miyim?
17. Bacaklarım şişerse ne yapmalıyım?
18. Eldiven kullanmalı mıyım?
19. Değişim süresince yanımda biri olabilir mi?
20. Tatile gidebilir miyim?
21. Denizde ya da havuzda yüzebilir miyim?
22. Dar kıyafetler giyebilir miyim?
23. Spor yapabilir miyim?
24. Normal bir cinsel hayatım olabilir mi?
25. Her gün duş almalı mıyım?
26. Çıkış yeri bakımını her gün yapmalı mıyım?
27. Evcil hayvan besleyebilir miyim?
28. Evde bulunacak malzeme miktarını nasıl belirleyeceğim?
1. Peritoniti nasıl tespit edebilirim?
Peritonit şüphesi uyandıran bazı belirtiler vardır: drenajınız bulanıksa ve/veya karın ağrısı ve/veya ateşiniz varsa hemen PD ünitenizle irtibata geçin. Bu belirti ve semptomlara bulantı, kusma, drenajın yavaşlaması ve/veya ultrafiltrasyonun azalması eşlik edebilir. PD üniteniz peritoniti nasıl tespit edeceğinizi ve nasıl tedavi edeceğinizi size öğretecektir.
2. Çıkış yeri enfeksiyonunu nasıl tespit edebilirim?
Çıkış yeri enfeksiyonunu gösteren bazı belirtiler vardır: çıkış yeri çevresinde kızarıklık, şişlik ya da hassasiyet veya çıkış yerinde ağrı ya da cerahat şeklinde akıntı (cerahatin rengi enfeksiyona sebep olan mikrop/bakteriye bağlı olarak kahverengi, sarı, beyaz ya da yeşil olabilir).
3. Değişim programını erteleyebilir miyim?
Prensip olarak program, yaşam biçiminize göre belli bir şekilde ve belli önkoşullar dahilinde uygunlaştırılabilir. Yine de, yapmak istediğiniz her türlü değişikliği PD ünitenizle görüşmelisiniz.
4. Beslenme alışkanlıklarımı değiştirmeli miyim?
Diyalizin başlamasıyla alıştığınız beslenme şeklinde bazı değişiklikler meydana gelecektir. Bazı besinleri (proteinler, yağlar, şekerler, karbonhidratlar, vitaminler) içeren yiyecekler vücudunuzun yeni ihtiyaçlarına göre düzenlenmelidir. Benzer durum aldığınız sıvı miktarı için de geçerlidir. Bu durum, atılan üre miktarınızın azalmasından kaynaklanır. Doktorunuz ve/veya diyetisyeniniz size bir diyet ve sıvı tüketim planı oluşturmanızda yardımcı olacaktır. Kilonuzu ve idrar miktarnızı her gün ölçmeniz ve kaydetmeniz gerekmektedir. Yiyecek ve sıvı diyetiniz, ilaçlarınız ya da değişimleriniz kadar önemlidir.
5. Yiyeceklerimdeki potasyumu nasıl azaltabilirim?
Detaylı bir beslenme planı önerilir. Genel kural olarak, potasyum konsantrasyonunu düşürmek için muz, meyve kuruları, çikolata ve kuruyemiş gibi yiyecekler alınmamalıdır. Patates ve sebzelerin kabukları soyulduktan sonra, normalde kullanılan su miktarının 10 kat fazlası içinde tüm gece bekletilerek pişirildiğinde yemeğin içerdiği potasyum miktarı 2/3 oranında azaltılabilir.Yemeği pişirirken, bekletilmiş su atılır ve taze su ile pişirilir.
6. PD'ye başladıktan sonra iştahım neden azaldı?
PD solüsyonlarında çeşitli miktarlarda glukoz (şeker) bulunur. Bu şekerin yaklaşık olarak üç te ikisi PD solüsyonundan çekilerek vücudunuza aktarılır. Oluşan ek kalori alımı 1.5% PD solüsyonu kullanıldığında, günlük olarak 300 kkal'ye kadar çıkabilir ve bu yüzden iştah azalabilir. Bu sebeple alınan kalori miktarında bir artış olsa da balık, az yağlı et ve sebzeler gibi sağlıklı yiyeceklerden oluşan dengeli bir beslenme planı oluşturulmalıdır.
7. Dolum nedir?
Dolum, diyaliz solüsyonunun karın içine doğru akması işlemidir. Genelde, yetişkinlerde kullanılan hacimler 1500 ile 2500 ml arasındadır. Dolum işlemi yaklaşık 5 ile 10 dakika arasında tamamlanır.
8. Bekleme süresi nedir?
Diyaliz solüsyonunun bir sonraki değişime kadar periton boşluğunda bırakılma süresidir. Bu süre boyunca diyaliz işlemi gerçekleşir ve vücudunuz zararlı maddelerden arındırılır.
9. Boşaltım nedir?
Diyaliz solüsyonunun karından dışarı boşaltılmasıdır. Boşaltım hacmi normalde dolum hacminden daha büyüktür çünkü boşaltılan sıvı ultrafiltrasyonuda içerir. Bu işlem yaklaşık olarak 20 ile 30 dakika sürer.
10. Ultrafiltrasyon nedir?
Ultrafiltrasyon , içeri alınan hacime ilaveten vücuttan dışarı atılan sıvı miktarıdır.
11. Vücut ağırlığımı nasıl ölçmeliyim?
Her gün aynı tip kıyafetlerle hassas bir tartıda tartılmalısınız. Çoğunlukla bu işlem, her sabah ilk değişiminden hemen sonra yapılmalıdır.
12. Drenaj hacmim yazın neden daha az oluyor?
Genellikle yaz ya da kış boyunca drenaj hacminde bir değişiklik olmaz, fakat terleyerek çok fazla sıvı kaybetme sonucunda vücudunuzda atılabilecek daha az sıvı hacmi kalacaktır. Ateşiniz olduğunda ya da kustuğunuz takdirde de buna benzer bir durum oluşacaktır.
13. Drenaj neden sarımtırak bir renktedir?
Vücuttaki atık maddelerin rengi üre rengi gibi sarı olur.
14. Periton diyalizi yaparken transplantasyon olabilir miyim?
Evet, belli şartlar yerine getirildiği takdirde periton diyalizi yaparken de transplantasyon mümkündür. Transplantasyon kararı doktorunuz tarafından verilebilir. Transplantasyondan önce tam bir kontrolden geçilmesi gerekir.
15. Tatilimi yaptığım bir zamanda transplantasyon için aranırsam ne yapmalıyım?
PD ünitenize ne yapmanız gerektiğini danışınız .
16. Hamile kalırsam, periton diyalizine devam edebilir miyim?
Evet, periton diyalizine devam edilebilir. Hamileliğin son 3 ayında, bebek daha fazla yer kaplayacağı için PD yapmak zorlaşabilir. Bu yüzden, geçici olarak hemodiyalize geçmek gerekebilir.
17. Bacaklarım şişerse ne yapmalıyım?
Bu ödem belirtisi olabilir. PD ünitenize danışarak, tedbirlerinizi alın.
18. Eldiven kullanmalı mıyım?
Hayır, eldiven kullanımı, ellerin hassasiyetini azalttığı için önerilmez. Eldiven kullanmaktansa ellerin doğru bir şekilde yıkanması daha iyi ve güvenlidir.
19. Değişim süresince yanımda biri olabilir mi?
Değişim esnasında yalnız olmanız daha iyi olur. Yanınızda birisi olması gerektiğinde, lütfen o kişinin maske takmasını ya da sizden uzakta durmasını sağlayın.
20. Tatile gidebilir miyim?
Evet, tatile gidebilirsiniz. PD ünitenizden onay almanız önemlidir.
21. Denizde ya da havuzda yüzebilir miyim?
Evet, çıkış yerinizde hiç enfeksiyon belirtisi olmadığı takdirde. Yalnızca, çıkış yeri, kateter ve adaptörünüzü prosedürü takip ederek uygun bir şekilde kaplamalısınız.
22. Dar kıyafetler giyebilir miyim?
Kateterin bulunduğu bölge olan karın bölgenizin üstüne fazla baskı oluşturmamak için dar kıyafetler giymemelisiniz. Çıkış yeri bölgesine baskı yapmamaya özellikle dikkat etmelisiniz.
23. Spor yapabilir miyim?
Evet, çoğu spor ve egzersizleri yapabilirsiniz, fakat ne tür sporları ne ölçüde yapabileceğinizi doktorunuza danışmalısınız. Her yaşta egzersiz sizi formda hissettirecek, kan dolaşımını düzenleyecek, daha iyi uyumanızı sağlayacak ve günlük işlerinizi yapmanızda yardımcı olacaktır. Çünkü egzersiz size daha fazla enerji sağlayacaktır. Genel bir kural olarak, kateter ve karın bölgenizin hasar görmemesine dikkat etmelisiniz.
24. Normal bir cinsel hayatım olabilir mi?
Böbrek yetmezliğinizin olması tatmin edici bir cinsel hayatınız olamayacağı anlamına gelmez. Başlangıçta karnınızın üzerini pansumanla örtmeniz faydalı olabilir. Bunu eşinizle konuşabilirsiniz.
25. Her gün duş almalı mıyım?
Günlük vücut temizliğine, olası enfeksiyonları önleyebilmek için çok dikkat edilmelidir. Her gün duş alınması önerilir. Kateter kullanımının ilk aylarında, kateter ve çevreleyen bölge özel bir su geçirmez gazlı bezle kaplanabilir. Kateter bölgenizi daha sonraki aylarda kaplamanız gerekmeyebilir. Eğitim verilirken bu konuyla ilgili tavsiyeler alacaksınız.
26. Çıkış yeri bakımını her gün yapmalı mıyım?
Çıkış yerinizi her gün incelemelisiniz. Banyodan sonra çıkış yeriniz için yeni bir pansuman kullanınız. Fakat PD üniteniz çıkış yerinizle ilgilenerek, sizin için uygun bir plan hazırlayacağından bu konuda fazla düşünmenize gerek yoktur .
27. Evcil hayvan besleyebilir miyim?
Evet, evcil hayvanınız sizinle yaşamaya devam edebilir, fakat değişimlerinizi yaptığınız bölgeye kesinlikle girmemelidir.
28. Evde bulunacak malzeme miktarını nasıl belirleyeceğim?
PD üniteniz sizin için bir liste hazırlayacak ve ne kadar malzeme depolamanız gerektiğini size anlatacaktır.
Bu web sitesi PD hastalarının eğitimini destekleyici bir araç olarak tasarlanmıştır. Sitedeki bilgiler, tedaviyi uygulayan doktor ve hemşirenin yargı ve deneyimlerinin yerini tutması için değil, bu yargı ve deneyimlere destekleyici olmasını amaçlamaktadır. Periton diyalizi ve diğer tedavilerle ilgili kararlar tedaviyi yapan doktor ve hemşirenin sorumluluğundadır. |
